Met andere ogen. De kunst van het waarnemen.

Ontwikkeld door Wieteke Beernink (Forente) en Judith Zadoks

Kijk eens met andere ogen naar een vraagstuk! Behoefte aan reflectie of juist beweging? Laat je verrassen door inzichten vanuit de natuur en door je eigen creativiteit. De kracht van de werkwijze zit in de verbinding met de natuur, het weergeven op papier van de waarneming en het bezig zijn met je handen. De aanpak raakt aan benaderingen vanuit imaginatie en beelddenken (vraagstukken langs intuïtieve weg benaderen) en de denkhoeden van de Bono (verschillende invalshoeken, creativiteit).

Een antwoord vinden binnen de context waarin de vraag zich voordoet, biedt weinig ruimte voor nieuwe ervaringen en inzichten. Effectiever is het om even buiten die werkelijkheid te gaan staan. Verbeelding is hier een ideale manier voor. Beelden spreken je intuïtie aan: een gebied waar zich veel waardevolle, veelal onbewuste inzichten schuilhouden.
Een manier om die verbeelding aan te spreken is om niet te gaan praten, maar te gaan kijken en tekenen. Onderwerpen uit de natuur zijn hier heel geschikt voor omdat ze ons in contact brengen met onszelf. Dit leidt er vanzelf toe dat een andere bron wordt aangeboord. Door vanuit verschillende invalshoeken te kijken (boven-onder, binnen-buiten, dichtbij-ver weg) ontstaat verbreding van je waarneming en beleving. De tijd nemen om langer naar hetzelfde te kijken, zorgt voor verdieping van de waarneming en ervaring.

Zoek van te voren een mooie, vrijstaande boom uit om de oefening mee te doen. Een alternatief is dat iedereen zelf een boom of plant uitzoekt. Geef de volgende instructie:

1. Neem een actueel, persoonlijk vraagstuk in je hoofd te nemen dat voor jou van wezenlijk belang is. Wat houdt je bezig? Waar zou je graag een antwoord op willen? Denk daar even over na en schrijf het vraagstuk voor jezelf kort op.
    
2. Kijk 2 minuten naar de boom vanuit de vraag: wat leert deze boom mij over mijn vraagstuk?
    
3. Laat de vraag nu even op de achtergrond en ga naar de boom kijken en de boom tekenen vanuit verschillende invalshoeken. Het gaat niet om het resultaat, dus je hoeft niet mooi te tekenen. Een snelle schets is voldoende. Gewoon doen, is het motto.

Achtereenvolgens komen de volgende invalshoeken aan bod:

- Teken de boom als geheel, zoals je hem ziet.

- Teken de boom vanuit helikopterview, alsof je erboven hangt.

- Teken een detail van de boom. Een piepklein stukje, van héél dichtbij.

- Teken de boom van binnenuit, alsof je er zelf helemaal in zit.

- Teken het gevoel dat de boom bij je oproept.

Voor deze hele stap heb je aan een half uur genoeg.
 

4. Keer terug naar je vraagstuk en ervaar wat de oefening je gebracht heeft. Wat heb je ervaren en wat betekent dit voor jouw vraagstuk? Welke inzichten heb je gekregen?

Deze methodiek en variaties erop zijn in diverse situaties toepasbaar. Bijvoorbeeld:
- individuele coaching (in de tuin of maak eens een wandeling en doe onderweg deze oefening)
- teambijeenkomsten (bijvoorbeeld over teamrollen, samenwerking, communicatie)
- trainingen (bijvoorbeeld wanneer er aandacht is voor beeldvorming van situaties)

 www.werkvormen.net - info@zadoks.nl - 06-22923815 (Judith Zadoks)

 (c) Werkvormen.net 2006.